ทำไมตอนตั้งครรภ์มักจะเป็นริดสีดวงเสมอ

เคยได้ยินมาว่า เวลาตั้งครรภ์ ผู้หญิงมักจะเป็นริดสีดวงกันมาก สาเหตุที่มักจะเป็นริดสีดวงในช่วงที่ตั้งครรภ์นั้นเกิดจากอะไร และเราจะรับมือป้องกันได้อย่างไรบ้าง

ริดสีดวงเป็นอาการที่เกิดจากผนังหลอดเลือดดำบริเวณใกล้ๆ รูทวารโป่งพอง เมื่อโป่งพองมากขึ้นทำให้เวลาที่ถ่ายอุจจาระออกมาจะไปเสียดสีกับผนังหลอดเลือดดำ ทำให้เกิดการเจ็บปวดและหากเสียดสีมากก็อาจจะทำให้หลอดเลือดดำที่พองนั้นแตกออกได้

ริดสีดวงมีโอกาสส่งต่อจากพันธุกรรมส่วนหนึ่ง และอีกส่วนมาจากนิสัยการขับถ่าย เช่น ท้องผูก (ทำให้อุจจาระแข็ง) ต้องใช้การเบ่งมาก ทำให้หลอดเลือดบริเวณใกล้ทวารหนักต้องขยายตัวเกินไป นอกจากนั้นหากอุจจาระแข็งมากก็จะมีผลทำให้เกิดการเสียดสีเวลาที่อุจจาระเคลื่อนตัวผ่านช่องทวารหนัก อาจทำให้ผนังหลอดเลือดฉีกขาด ทำให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดตามมา

ยิ่งเวลาที่คุณแม่กำลังตั้งครรภ์ด้วยแล้ว แม้ว่าจะเป็นคนที่ดูแลตัวเองดี ไม่ท้องผูก ไม่เบ่งอุจจาระ แต่เนื่องจากเมื่อตั้งครรภ์จะทำให้ร่างกายมีน้ำหนักตัวที่มากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้อวัยวะต่างๆ รวมถึงหลอดเลือดขยายตัวขึ้น ซึ่งก็รวมถึงเส้นเลือดตามมือ เท้า อวัยวะเพศและทวารหนักโป่งพองมากขึ้นอยู่แล้วตามธรรมชาติ

ดังนั้นเราสามารถป้องกันไม่ให้ภาวะริดสีดวงกำเริบหรือเป็นหนักกว่าเดิมได้ดังนี้

1. เวลานอนให้หาหมอนหรืออะไรก็ได้มาหนุนเท้าให้สูงกว่าลำตัวเล็กน้อย
2. พยายามอย่าให้เกิดภาวะท้องผูก หมั่นดิ่มน้ำและทานผัก ผลไม้ให้มาก
3. พยายามฝึกการขับถ่ายให้เป็นเวลา และควรขับถ่ายทุกๆ วัน
4. หากเป็นริดสีดวงมากๆ จนติ่งเนื้อยื่นออกมานอกรูทวารหนัก แนะนำว่าหลังจากขับถ่ายและทำความสะอาดแล้ว ให้หากะละมัง หรือหากมีอ่างอาบน้ำ ให้ลงไปนั่ง หรือนอนแช่ในน้ำอุ่นๆ ประมาณ 5-10 นาที จะทำให้ติ่งเนื้อที่พองออกมาสามารถหดกลับเข้าไปได้เอง ทำบ่อยครั้งได้ตามสะดวก
5. หลีกเลี่ยงการยืนหรือนั่งในท่าเดิมๆ เป็นเวลานานๆ เพื่อลดอาการกดทับ อาจจะใช้การเดินสลับกับนั่งบ้าง เปลี่ยนอิริยบทบ้างตามความเหมาะสม
6. หากจะใช้ยารักษาริดสีดวงใดๆ ก็ตาม ควรปรึกษาคุณหมอที่ฝากครรภ์ก่อนเสมอ เพราะอาจมีผลต่อทารกในครรภ์ได้

โดยปกติแล้ว หลังจากคลอดลูกออกมา หากเป็นคนที่ดูแลตัวเองมาอย่างดี อาการริดสีดวงนี้ก็จะหายไปได้เองค่ะ